Litematica-gids: zo gebruik je de mod, stap voor stap

Wat is Litematica en waarvoor gebruik je het?

Litematica is een Fabric-mod van masa die alleen aan de kant van de client draait. Dezelfde maker zit ook achter de mods Tweakeroo, MiniHUD en MaLiLib. De belangrijkste taak van Litematica is elk bouwwerk uit het spel op te slaan in schematic-bestanden (.litematic) en ze als doorzichtig hologram in de wereld te tonen. In plaats van blokken te tellen op een screenshot en de constructie met de hand na te bouwen, zie je alles rechtstreeks in Minecraft. Het hologram laat precies zien waar elk blok moet komen, en zodra je het juiste blok plaatst, verdwijnt het uit de preview.

Litematica heeft drie belangrijke toepassingen. De eerste is projecten van andere spelers nabouwen: je downloadt een schematic van internet (een huis, een farm, een megaproject) en bouwt het bouwwerk stap voor stap na. De tweede is je eigen bouwwerken verplaatsen tussen werelden of servers: je selecteert een gebied, slaat het op in een bestand en laadt het in de nieuwe wereld. De derde is plannen: je maakt het skelet van een constructie en voegt de rest later toe, in de wetenschap dat de afmetingen kloppen.

Anders dan tools aan de kant van de server, zoals WorldEdit, plaatst Litematica in de Overlevingsmodus geen blokken automatisch. Het toont alleen waar ze moeten komen. Daarom werkt het op vanillaservers, overtreedt het geen regels voor fair play en past het goed bij technisch Minecraft.

Vereisten: Fabric, MaLiLib, Minecraft-versie

De meest gemaakte fout bij het installeren is een build van Litematica downloaden die niet bij je versie van MaLiLib past. Beide mods moeten gebouwd zijn voor dezelfde Minecraft-versie. Zet je versies die niet bij elkaar passen in de map mods, dan start het spel niet of blijft het bij het opstarten hangen op het laadscherm van de mods.

Installatie stap voor stap

Litematica installeren duurt ongeveer 10 minuten en lijkt sterk op het installeren van elke andere mod voor de client. Heb je nog nooit mods geïnstalleerd, begin dan met onze gids over mods installeren in Minecraft, die het hele proces vanaf nul uitlegt.

Stap 1: installeer Fabric Loader

1. Ga naar de officiële website fabricmc.net en download het installatieprogramma (Windows/macOS/Linux).
2. Start het installatieprogramma en kies het tabblad Client.
3. Kies de Minecraft-versie (bijv. 1.21.1). Die moet overeenkomen met de versie van Litematica die je gaat downloaden.
4. Klik op Install. Het installatieprogramma voegt een nieuw profiel toe aan de Minecraft Launcher.
5. Open de Minecraft Launcher, ga naar Installaties (Installations) en controleer of er een profiel "fabric-loader-x.x.x" staat.

Stap 2: download MaLiLib

MaLiLib is een bibliotheek die alle mods van masa nodig hebben. Zonder MaLiLib start Litematica niet. Download het van CurseForge (tabblad Files, kies de versie die bij je Minecraft past). Zet het nog niet in de map mods. Download eerst Litematica, zodat je de versies op elkaar kunt afstemmen.

Stap 3: download Litematica

Kies op CurseForge of Modrinth de versie van Litematica voor jouw Minecraft-versie. Controleer of die gebouwd is voor dezelfde Minecraft-versie als het MaLiLib-bestand dat je hebt gedownload.

Stap 4: zet de bestanden in de map mods

1. Druk op Win+R (Windows) en typ %appdata%/.minecraft/mods. Open op macOS ~/Library/Application Support/minecraft/mods, op Linux ~/.minecraft/mods.
2. Bestaat de map mods niet, maak hem dan met de hand aan.
3. Kopieer beide .jar-bestanden (Litematica en MaLiLib) naar deze map.
4. Voeg eventueel Fabric API toe. Dat is aan te raden als je meer mods gebruikt.

Stap 5: start het spel

1. Kies in de launcher het Fabric-profiel.
2. Start het spel. De eerste keer kan het opstarten langer duren.
3. Open een wereld en druk op M. Het menu van Litematica hoort nu te openen.

Sneltoetsen en het menu van Litematica

Litematica bedien je vooral met het toetsenbord. De standaardsneltoetsen kun je veranderen in het Configuration menu (M → Configuration menu → tabblad Hotkeys), maar we raden beginners aan om bij de standaardinstellingen te blijven.

Het hoofdmenu open je met de toets M. Het bevat onder meer knoppen voor Load Schematics (een bestaande schematic laden), Area Editor (de editor voor selecties), Schematic Manager en Configuration menu (de instellingen van de mod). Werkt M niet, controleer dan of een andere mod dezelfde toets gebruikt. Verander in dat geval de sneltoets via Configuration menu → Hotkeys.

Je eigen schematic maken van een bestaand bouwwerk

Litematica wordt het meest gebruikt om je eigen bouwwerk op te slaan als schematic, zodat je het naar een andere wereld kunt verplaatsen of met vrienden kunt delen. Het proces heeft drie fasen: een gebied selecteren, het in een bestand opslaan en het eventueel opnieuw laden.

Stap voor stap: een schematic opslaan

1. Ga bij het bouwwerk staan. Om een gebied te selecteren moet je zo dichtbij staan dat de chunks van de constructie gerenderd worden. Je staat het best op het dak of naast een muur.
2. Open het selectiemenu. Druk op M en open de Area Selection browser.
3. Maak een nieuwe selectie. Klik op New selection, typ een naam (bijv. "mijn-huis") en bevestig.
4. Kies de eenvoudige modus. Begin met de modus Simple (één balkvormig gebied). Die is voor beginners makkelijker dan de modus Normal.
5. Markeer de eerste hoek. Klik met het selectiegereedschap in je hand (standaard een stok) met de linkermuisknop op het blok dat een hoek van het gebied wordt (Pos 1).
6. Markeer de tweede hoek. Klik met de rechtermuisknop op het tegenoverliggende blok (Pos 2). Er verschijnt een doorzichtig kader rond de selectie.
7. Controleer de grenzen. In het menu Area Editor kun je de coördinaten met getallen bijstellen.
8. Sla de schematic op. Druk op M → Area Editor → Save Schematic. Typ een bestandsnaam (bijv. "mijn-huis.litematic") en bevestig.
9. Controleer de map. Het bestand wordt opgeslagen in .minecraft/schematics/. Je kunt het naar een usb-stick kopiëren of naar vrienden sturen.

Selectiemodi: Simple vs Normal

De modus Simple is een balk die je met twee hoeken vastlegt: snel en intuïtief. De modus Normal laat je selecties maken die uit meerdere "subregio's" bestaan. Zo kun je bijvoorbeeld een paddenstoelenfarm samen met een apart redstonesysteem opslaan, ook als de twee gebieden niet aan elkaar grenzen. De modus Simple is voor de meeste toepassingen genoeg. Normal loont pas bij heel geavanceerde projecten.

Modi: Material List, Easy Place, Render Layers

Litematica heeft ruim een dozijn werkmodi. Hieronder bespreken we de drie belangrijkste, waarmee je 90% van de toepassingen afdekt.

Material List

Dit is de meestgebruikte functie van de mod. Open na het laden van een schematic de Material List (houd M ingedrukt en druk op L), en Litematica toont de complete lijst met blokken die je voor het bouwwerk nodig hebt, met aantallen. De lijst laat ook zien hoeveel van die blokken je al in je inventaris hebt (in de Overlevingsmodus) en wat er nog ontbreekt. Je kunt hem exporteren naar een tekstbestand of een CSV-bestand.

Easy Place: slim blokken plaatsen

Easy Place werkt in de Overlevingsmodus. Zet je het aan (M → Configuration menu → Generic → easyPlaceMode), dan maakt Litematica het makkelijker om lastige blokken te plaatsen (trappen, hekken, redstoneversterkers, redstonevergelijkers): de mod kiest automatisch de juiste variant en draaiing van het blok. Zonder Easy Place moet je zelf de juiste kant op kijken om een blok goed te laten staan. Met Easy Place klik je gewoon, en het spel zet het blok zoals in het hologram.

Render Layers: per laag renderen

Bij heel grote schematics kan het hologram je zicht blokkeren of je computer zwaar belasten. Met Render Layers toon je alleen een gekozen bereik aan Y-niveaus. Om het bereik te veranderen open je M → Configuration menu → Render Layers. Gebruikelijke laagmodi tonen één laag, alles boven een gekozen Y-niveau, of een bereik van lagen.

Materiaallijst: zo zie je hoeveel blokken je nodig hebt

Een materiaallijst genereren is een van de belangrijkste functies van Litematica. Zo plan je je grondstoffen voordat je begint met bouwen. Zonder de lijst zou je moeten raden hoeveel eikenhouten planken een huis met twee verdiepingen nodig heeft. Met de lijst weet je dat het er precies 1.247 zijn.

Zo genereer je de lijst

1. Laad de schematic: M → Load Schematics → kies het bestand → Load Schematic.
2. Leg het beginpunt van de schematic in de wereld vast (standaard de plek waar je staat).
3. Open de Material List (houd M ingedrukt en druk op L).
4. Je ziet een tabel: naam van het blok, benodigd aantal, aantal in je inventaris, wat er ontbreekt.
5. Klik op Write to file om de lijst te exporteren naar een tekstbestand (.minecraft/config/litematica/). Houd Shift ingedrukt terwijl je klikt om in plaats daarvan een CSV-bestand te krijgen.

De lijst lezen: waar je op let

• Blokken die lastig te krijgen zijn. Kijk of de lijst blokken bevat waarvoor je zeldzame grondstoffen nodig hebt (obsidiaan, Netherblokken, bakens).
• Blokken die vaak terugkomen. Heeft het bouwwerk 3.000 blokken steen nodig, overweeg dan een steenfarm te bouwen in plaats van alles met de hand te hakken.
• Varianten van blokken. De lijst maakt bijvoorbeeld onderscheid tussen gewoon eikenhout en gestript eikenhout, en varianten zijn makkelijk door elkaar te halen als je materialen verzamelt.
• Voorwerpen die je met de hand plaatst. Fakkels, deuren, borden: controleer of ze goed zijn meegeteld, want het zijn geen blokken in de volle betekenis van het woord.

Plan je een megaproject, kijk dan eens naar ons overzicht van megabuilds in Minecraft. Daar vind je inspiratie en schattingen van de benodigde materialen voor gangbare formaten.

Litematica op servers: beperkingen

Litematica is een mod die alleen aan de kant van de client draait, dus op de server hoeft niets geïnstalleerd te worden. Alleen de speler die de mod heeft geïnstalleerd, ziet het hologram. Andere spelers niet. Op openbare vanillaservers is dat een enorm voordeel.

Toch zijn er beperkingen waar je rekening mee moet houden:

• Easy Place kan geblokkeerd worden. Sommige plugins blokkeren fast place / block place. Litematica is in die situatie niet nauwkeurig genoeg, waardoor blokken verkeerd terechtkomen.
• Serverregels. Lees de regels voordat je met Litematica speelt. Anarchyservers (zie anarchyservers) staan meestal alle mods aan de kant van de client toe, maar PvP-servers kunnen ze verbieden.
• Ping en lag. Bij heel grote schematics (meer dan 100.000 blokken) belast het renderen van het hologram de CPU zwaar, en op servers met een hoge renderafstand zorgt het voor extra lag.

Veelvoorkomende problemen en oplossingen

Het hologram verschijnt niet

1. Controleer of de schematic actief is: druk op M, open Schematic Placements en zorg ervoor dat de schakelaars Placement en Rendering op ON staan.
2. Controleer of het renderen aanstaat: M → Configuration menu → Visuals → enableRendering en enableSchematicRendering moeten allebei aanstaan.
3. Controleer Render Layers: heb je het Y-bereik beperkt, dan valt het hologram misschien buiten beeld. Zet de laagmodus weer op All in het tabblad Render Layers van het Configuration menu.
4. Controleer de versies van Litematica en MaLiLib. Beide moeten gebouwd zijn voor jouw Minecraft-versie.
5. Herstart het spel. Soms helpt dat al.

Verkeerde blokken in het hologram

Toont het hologram een blok nog steeds als ontbrekend nadat je het schijnbaar juiste blok hebt geplaatst (bijvoorbeeld eikenhout), dan heb je waarschijnlijk de verkeerde variant gebruikt (eikenhout of gestript eikenhout, eikenstam of gestripte eikenstam). Open de Material List en controleer de exacte naam van het blok. De gebruikelijke verwarringen: eikenhouten planken en gestripte eikenstammen, gewoon zand en rood zand, steen en wrevelsteen.

Lag en dalende FPS

1. Zet Render Layers aan en beperk de weergave tot één laag.
2. Zet schematics die je nu niet gebruikt tijdelijk uit (Schematic Placements → Disable).
3. Overweeg een optimalisatiemod te installeren: zie onze gids om je FPS te verhogen.
4. Heeft Java 4 GB RAM toegewezen gekregen, verhoog dat dan naar 6-8 GB in de profielinstellingen.

Easy Place werkt niet en blokken komen verkeerd te staan

Controleer het volgende: (1) je houdt precies het blok vast dat het hologram toont; (2) je kijkt naar de kant van het blok in de richting die Easy Place vereist; (3) de server heeft geen plugin die fast place blokkeert.

De schematic is te groot voor één bestand

.litematic-bestanden zijn gecomprimeerd, maar bij megaprojecten (een miljoen blokken of meer) kunnen ze groter worden dan 20 MB. De oplossing: verdeel het bouwwerk in een aantal kleinere schematics (bijvoorbeeld benedenverdieping, bovenverdieping en dak) en laad ze een voor een.

FAQ: veelgestelde vragen

Werkt Litematica op Forge?

Niet in de officiële versie. De originele Litematica is een mod voor alleen Fabric en Quilt. Er bestaat een port die door de community wordt onderhouden, Litematica (Forge Edition), maar de maker ondersteunt die niet.

Werkt Litematica op telefoons of op Bedrock?

Nee. Litematica is een mod voor alleen Minecraft Java Edition. Voor Bedrock Edition bestaat geen tegenhanger met alle functies. Het dichtst in de buurt komen tools zoals MCBedrock Schematic Viewer (alleen bekijken, niet bouwen).

Kan Litematica werelden beschadigen?

De mod zelf verandert de wereld niet, hij toont alleen een hologram. De enige functies die echt blokken plaatsen, zijn de tools voor de Creatieve modus, zoals Paste Schematic in World. In de Overlevingsmodus plaatst Litematica nooit blokken zonder dat jij klikt.

Waar download ik schematics op internet?

De populairste bronnen zijn litematica.com, planetminecraft.com (onderdeel Projects), minecraft-schematics.com en Discord-servers van de technische Minecraft-community. Een uitgebreide uitleg vind je in onze gids over schematics voor Litematica.

Kan ik .schem omzetten naar .litematic?

Ja, met online converters of in het spel zelf: laad het .schem-bestand met WorldEdit en sla het geselecteerde gebied daarna opnieuw op met Litematica.

Kan ik een schematic draaien of spiegelen?

Ja. Open na het laden van de schematic de instellingen voor de plaatsing (druk op M, open Schematic Placements en klik op Configure) en gebruik de knoppen Rotation en Mirror om hem in stappen van 90 graden te draaien of te spiegelen.

Hoe haal ik een geladen schematic weer weg?

Druk op M, open Loaded Schematics, selecteer de schematic en klik op Unload. Unload haalt de schematic uit het geheugen; het bestand op je schijf blijft onaangeroerd.

Wat is het verschil tussen Litematica en Schematica?

Schematica is een oudere Forge-mod die maar tot Minecraft 1.12.2 wordt ondersteund. Litematica is de moderne opvolger op Fabric. Het ondersteunt alle nieuwere versies van het spel (1.14 en hoger) en heeft meer functies, waaronder de materiaallijst, Easy Place en controle van de geplaatste blokken.