Litematica rehberi: mod adım adım nasıl kullanılır

Litematica nedir, ne işe yarar

Litematica, istemci tarafında çalışan bir Fabric modu. Yazarı masa; Tweakeroo, MiniHUD ve MaLiLib modları da ona ait. Modun asıl işi, oyundaki herhangi bir yapıyı şematik dosyalarına (.litematic) kaydetmek ve bunları dünyada yarı saydam bir hologram olarak göstermek. Ekran görüntüsünde blok sayıp yapıyı elle yeniden kurmak yerine her şeyi doğrudan Minecraft'ta görürsün. Hologram her bloğun tam olarak nereye gideceğini gösterir; doğru bloğu yerleştirdiğin anda o blok önizlemeden kaybolur.

Litematica'nın üç ana kullanım alanı var. Birincisi başka oyuncuların projelerini yeniden yapmak: internetten bir şematik indirirsin (bir ev, bir farm, bir megaproje) ve onu adım adım inşa edersin. İkincisi kendi yapılarını dünyalar ya da sunucular arasında taşımak: bir alanı seçer, dosyaya kaydeder ve yeni dünyada yüklersin. Üçüncüsü planlama: bir yapının iskeletini kurar, gerisini sonra eklersin ve ölçülerin tutacağından emin olursun.

WorldEdit gibi sunucu taraflı araçların aksine Litematica, survival modunda blokları otomatik olarak yerleştirmez. Yalnızca nereye gitmeleri gerektiğini gösterir. Bu yüzden vanilla sunucularda çalışır, adil oyun kurallarını çiğnemez ve teknik Minecraft'a çok iyi uyar.

Gereksinimler: Fabric, MaLiLib, Minecraft sürümü

En sık yapılan kurulum hatası, MaLiLib sürümüne uymayan bir Litematica derlemesi indirmek. İki modun da aynı Minecraft sürümü için derlenmiş olması gerekir. Uyumsuz sürümleri mods klasörüne atarsan oyun ya hiç açılmaz ya da açılışta mod yükleme ekranında takılır kalır.

Adım adım kurulum

Litematica'yı kurmak yaklaşık 10 dakika sürer ve istemci tarafında çalışan herhangi bir modu kurmaya çok benzer. Daha önce hiç mod kurmadıysan, bütün süreci sıfırdan anlatan Minecraft'a mod nasıl kurulur rehberimizle başla.

1. adım: Fabric Loader'ı kur

1. Resmî fabricmc.net sitesine git ve yükleyiciyi indir (Windows/macOS/Linux).
2. Yükleyiciyi çalıştır ve Client sekmesini seç.
3. Minecraft sürümünü seç (ör. 1.21.1). İndireceğin Litematica sürümüyle aynı olmalı.
4. Install düğmesine tıkla. Yükleyici Minecraft Launcher'a yeni bir profil ekler.
5. Minecraft Launcher'ı aç, Kurulumlar (Installations) sekmesine geç ve "fabric-loader-x.x.x" profilinin orada olduğunu kontrol et.

2. adım: MaLiLib'i indir

MaLiLib, masa'nın bütün modlarının ihtiyaç duyduğu bir kütüphane. Litematica onsuz açılmaz. CurseForge'dan indir (Files sekmesinde Minecraft sürümüne uyan dosyayı seç). Henüz mods klasörüne koyma. Önce Litematica'yı indir ki sürümleri eşleştirebilesin.

3. adım: Litematica'yı indir

CurseForge'da ya da Modrinth'te Minecraft sürümüne uygun Litematica sürümünü seç. İndirdiğin MaLiLib dosyasıyla aynı Minecraft sürümü için derlendiğinden emin ol.

4. adım: Dosyaları mods klasörüne koy

1. Win+R tuşlarına bas (Windows) ve %appdata%/.minecraft/mods yaz. macOS'ta ~/Library/Application Support/minecraft/mods, Linux'ta ~/.minecraft/mods klasörünü aç.
2. mods klasörü yoksa elle oluştur.
3. İki .jar dosyasını da (Litematica ve MaLiLib) bu klasöre kopyala.
4. İstersen Fabric API de ekle. Başka modlar da kullanıyorsan önerilir.

5. adım: Oyunu başlat

1. Launcher'da Fabric profilini seç.
2. Oyunu başlat. İlk açılış daha uzun sürebilir.
3. Herhangi bir dünyayı aç ve M tuşuna bas. Litematica menüsü açılmalı.

Kısayol tuşları ve Litematica menüsü

Litematica çoğunlukla klavyeyle kontrol edilir. Varsayılan kısayolları Configuration menu içinden değiştirebilirsin (M → Configuration menu → Hotkeys sekmesi), ama yeni başlıyorsan varsayılanlarda kalmanı öneririz.

Ana menü M tuşuyla açılır. Burada başka düğmelerin yanında Load Schematics (mevcut bir şematiği yükleme), Area Editor (seçim düzenleyici), Schematic Manager ve Configuration menu (modun ayarları) bulunur. M çalışmıyorsa aynı tuşu başka bir modun kullanıp kullanmadığına bak. Öyleyse kısayolu Configuration menu → Hotkeys bölümünden değiştir.

Mevcut bir yapıdan kendi şematiğini oluşturmak

Litematica'nın en yaygın kullanımı, kendi yapını şematik olarak kaydetmek; böylece onu başka bir dünyaya taşıyabilir ya da arkadaşlarınla paylaşabilirsin. Süreç üç aşamadan oluşur: bir alan seçmek, onu dosyaya kaydetmek ve istersen yeniden yüklemek.

Adım adım: şematik kaydetmek

1. Yapının yakınında dur. Alan seçebilmek için yapının, chunk görüş mesafenin içinde kalması gerekir. En iyisi çatıda ya da bir duvarın dibinde durmak.
2. Seçim menüsünü aç. M tuşuna bas ve Area Selection browser bölümünü aç.
3. Yeni bir seçim oluştur. New selection düğmesine tıkla, bir ad yaz (ör. "evim") ve onayla.
4. Basit kutu modunu seç. Simple moduyla başla. Yeni başlayanlar için Normal modundan daha kolay.
5. İlk köşeyi işaretle. Seçim aleti elindeyken (varsayılan olarak bir Çubuk), alanın bir köşesi olacak bloğa sol tıkla (Pos 1).
6. İkinci köşeyi işaretle. Karşı köşedeki bloğa sağ tıkla (Pos 2). Seçimin çevresinde yarı saydam bir çerçeve belirir.
7. Sınırları kontrol et. Area Editor menüsünde koordinatlara sayılarla ince ayar yapabilirsin.
8. Şematiği kaydet. M → Area Editor → Save Schematic. Bir dosya adı yaz (ör. "evim.litematic") ve onayla.
9. Klasörü kontrol et. Dosya .minecraft/schematics/ klasörüne kaydedilir. Onu bir USB belleğe kopyalayabilir ya da arkadaşlarına gönderebilirsin.

Seçim modları: Simple ve Normal

Simple modu iki köşeyle tanımlanan bir kutudur: hızlı ve sezgisel. Normal modu ise birden fazla "alt bölgeden" (sub-region) oluşan seçimler yapmana izin verir. Örneğin bir mantar farmını ayrı bir redstone sistemiyle birlikte, iki alan bitişik olmasa bile tek seferde kaydedebilirsin. Çoğu iş için Simple modu yeterli. Normal modu ancak çok ileri düzey projelerde işe yarar.

Çalışma modları: Material List, Easy Place, Render Layers

Litematica'nın ondan fazla çalışma modu var. Aşağıda, kullanım durumlarının %90'ını karşılayan en önemli üçünü anlatıyoruz.

Material List

Modun en çok kullanılan özelliği bu. Bir şematik yükledikten sonra Material List'i aç (M tuşunu basılı tutup L tuşuna bas); Litematica yapı için gereken bütün blokların tam listesini adetleriyle gösterir. Liste ayrıca bu bloklardan kaçının envanterinde zaten bulunduğunu (survival'da) ve hangilerinin eksik olduğunu da gösterir. Listeyi bir metin dosyasına ya da CSV dosyasına aktarabilirsin.

Easy Place: akıllı blok yerleştirme

Easy Place survival modunda çalışır. Açtığında (M → Configuration menu → Generic → easyPlaceMode), Litematica karmaşık blokları (merdivenler, çitler, yineleyiciler, karşılaştırıcılar) yerleştirmeyi kolaylaştırır; doğru blok varyantını ve yönünü kendisi seçer. Easy Place olmadan bir bloğun doğru yöne bakması için senin de doğru yöne bakman gerekir. Easy Place ile sadece tıklarsın, oyun bloğu hologramdaki gibi ayarlar.

Render Layers: katman katman görüntüleme

Çok büyük şematiklerde hologram görüşünü kapatabilir ya da bilgisayarını zorlayabilir. Render Layers yalnızca seçtiğin Y seviyesi aralığını göstermeni sağlar. Aralığı değiştirmek için M → Configuration menu → Render Layers yolunu izle. Tipik katman modları tek bir katmanı, seçilen bir Y seviyesinin üstündeki her şeyi ya da bir katman aralığını gösterir.

Malzeme listesi: kaç blok gerektiğini nasıl görürsün

Malzeme listesi oluşturmak Litematica'nın en önemli özelliklerinden biri. İnşaya başlamadan önce kaynaklarını planlamanı sağlar. Liste olmadan iki katlı bir evin kaç Meşe Tahtası gerektirdiğini tahmin etmek zorunda kalırdın. Listeyle bunun tam olarak 1.247 olduğunu bilirsin.

Liste nasıl oluşturulur

1. Şematiği yükle: M → Load Schematics → dosyayı seç → Load Schematic.
2. Şematiğin dünyadaki başlangıç noktasını ayarla (varsayılan olarak durduğun yer).
3. Material List'i aç (M tuşunu basılı tutup L tuşuna bas).
4. Bir tablo göreceksin: blok adı, gereken adet, envanterindeki adet, eksik adet.
5. Listeyi bir metin dosyasına aktarmak için Write to file düğmesine tıkla (.minecraft/config/litematica/). Bunun yerine CSV dosyası almak için tıklarken Shift'i basılı tut.

Listeyi okumak: nelere bakmalı

• Bulması zor bloklar. Listede nadir kaynak gerektiren bloklar olup olmadığına bak (Obsidiyen, Nether blokları, Fenerler).
• Tekrarlanan bloklar. Yapı 3.000 Taş gerektiriyorsa elle kazmak yerine bir taş farmı kurmayı düşün.
• Blok varyantları. Liste örneğin düz meşeyi soyulmuş meşeden ayırır; malzeme toplarken varyantları karıştırmak çok kolaydır.
• Elle yerleştirilecek eşyalar. Meşaleler, kapılar, tabelalar: tam anlamıyla blok sayılmadıkları için doğru sayıldıklarını kontrol et.

Bir megaproje planlıyorsan Minecraft'taki mega yapılar derlememize göz at. Orada hem ilham hem de tipik ölçekler için malzeme tahminleri bulacaksın.

Sunucularda Litematica: kısıtlamalar

Litematica yalnızca istemci tarafında çalışan bir mod, bu yüzden sunucuya kurulması gerekmez. Hologramı yalnızca modu kurmuş olan oyuncu görür, diğer oyuncular görmez. Bu, herkese açık vanilla sunucularda büyük bir avantaj.

Yine de bilmen gereken bazı kısıtlamalar var:

• Easy Place engellenebilir. Bazı pluginler fast place / block place hareketlerini engeller. Bu durumda Litematica yeterince isabetli çalışmaz ve bloklar yanlış yerleşir.
• Sunucu kuralları. Litematica ile oynamadan önce kuralları oku. Anarşi sunucuları (ör. anarşi sunucuları) genelde istemci taraflı her modu serbest bırakır, ama PvP sunucuları yasaklayabilir.
• Ping ve lag. Çok büyük şematiklerde (100.000 bloktan fazla) hologramı çizmek CPU'ya ağır yük bindirir ve görüş mesafesi yüksek sunucularda ek lag yaratır.

Sık görülen sorunlar ve çözümleri

Hologram görünmüyor

1. Şematiğin aktif olduğunu kontrol et: M tuşuna bas, Schematic Placements bölümünü aç ve Placement ile Rendering anahtarlarının ON konumunda olduğundan emin ol.
2. Görüntülemenin açık olduğunu kontrol et: M → Configuration menu → Visuals → enableRendering ve enableSchematicRendering ikisi de açık olmalı.
3. Render Layers ayarına bak: Y aralığını sınırladıysan hologram görüş alanının dışında kalmış olabilir. Configuration menu içindeki Render Layers sekmesinde katman modunu yeniden All yap.
4. Litematica ve MaLiLib sürümlerini kontrol et. İkisi de senin Minecraft sürümün için derlenmiş olmalı.
5. Oyunu yeniden başlat. Bazen işe yarar.

Hologramda yanlış bloklar

Doğru gibi görünen bloğu (örneğin meşe) yerleştirdikten sonra hologram o bloğu hâlâ eksik gösteriyorsa muhtemelen yanlış varyantı kullandın (meşe ile soyulmuş meşe, Meşe Kütüğü ile Soyulmuş Meşe Kütüğü). Material List'i aç ve bloğun tam adına bak. En sık karıştırılanlar: Meşe Tahtası ile Soyulmuş Meşe Kütüğü, normal Kum ile Kırmızı Kum, Taş ile Kayrak Taşı.

Lag ve FPS düşüşleri

1. Render Layers'ı aç ve görünümü tek bir katmanla sınırla.
2. Şu an kullanmadığın şematikleri geçici olarak devre dışı bırak (Schematic Placements → Disable).
3. Bir optimizasyon modu kurmayı düşün: FPS artırma rehberimize göz at.
4. Java'ya 4 GB RAM ayrılmışsa profil ayarlarından bu değeri 6-8 GB yap.

Easy Place çalışmıyor, bloklar yanlış yerleşiyor

Şunlardan emin ol: (1) elinde tam olarak hologramda gösterilen blok var; (2) bloğun yüzüne Easy Place'in istediği yönden bakıyorsun; (3) sunucuda fast place'i engelleyen bir plugin yok.

Şematik tek bir dosya için fazla büyük

.litematic dosyaları sıkıştırılmıştır, ama megaprojelerde (bir milyon blok ya da daha fazlası) 20 MB'ı aşabilirler. Çözüm: yapıyı birkaç küçük şematiğe böl (örneğin zemin kat, üst kat ve çatı) ve bunları tek tek yükle.

SSS: sık sorulan sorular

Litematica Forge'da çalışır mı?

Resmî sürümü çalışmaz. Orijinal Litematica yalnızca Fabric ve Quilt için yapılmış bir mod. Topluluğun sürdürdüğü Litematica (Forge Edition) adlı bir port var, ama modun yazarı bu portu desteklemiyor.

Litematica telefonda ya da Bedrock'ta çalışır mı?

Hayır. Litematica yalnızca Minecraft Java Edition için bir mod. Bedrock Edition için tam işlevli bir karşılığı yok. En yakın seçenekler MCBedrock Schematic Viewer gibi araçlar (yalnızca önizleme, inşa yok).

Litematica dünyaları bozar mı?

Modun kendisi dünyayı değiştirmez, yalnızca bir hologram gösterir. Blokları gerçekten yerleştiren tek özellikler Yaratıcı mod araçları, örneğin Paste Schematic in World. Survival'da Litematica sen tıklamadan asla blok koymaz.

İnternetten şematik nereden indirebilirim?

En popüler kaynaklar litematica.com, planetminecraft.com (Projects bölümü), minecraft-schematics.com ve teknik Minecraft topluluğunun Discord sunucuları. Ayrıntılı anlatımı Litematica şematikleri rehberimizde bulabilirsin.

.schem dosyasını .litematic'e dönüştürebilir miyim?

Evet, çevrim içi dönüştürücü araçlarla ya da doğrudan oyunda: .schem dosyasını WorldEdit ile yükle, ardından seçili alanı Litematica ile yeniden kaydet.

Bir şematiği döndürebilir ya da aynalayabilir miyim?

Evet. Şematiği yükledikten sonra yerleşim ayarlarını aç (M tuşuna bas, Schematic Placements bölümünü aç ve Configure düğmesine tıkla), ardından Rotation ve Mirror düğmeleriyle şematiği 90 derecelik adımlarla döndür ya da ters çevir.

Yüklenmiş bir şematiği nasıl kaldırırım?

M tuşuna bas, Loaded Schematics bölümünü aç, şematiği seç ve Unload düğmesine tıkla. Unload şematiği bellekten kaldırır; diskteki dosyaya dokunulmaz.

Litematica'nın Schematica'dan farkı ne?

Schematica daha eski bir Forge modu ve yalnızca Minecraft 1.12.2'ye kadar destekleniyor. Litematica onun Fabric üzerindeki modern halefi. Oyunun tüm yeni sürümlerini (1.14 ve sonrası) destekler ve daha fazla özellik sunar; malzeme listesi, Easy Place ve blok doğrulama bunlardan bazıları.