Katedra Wawelska
Katedra krolewska z 18 kaplicami, dzwonem Zygmunt, kryptami polskich królów i Kaplica Zygmuntowska - perta renesansu. Najważniejsza światynia w historii Polski.
Historia i znaczenie
Katedra na Wawelu (Bazylika archikatedralna sw. Stanislawa i sw. Waclawa) to najważniejsza światynia w historii państwa polskiego. Tu koronowano polskich królów od Wladyslawa Lokietka w 1320 roku do Augusta III Sasa w 1734. Tu tez spoczywaja ich szczątki - w kryptach pod katedra leży wieekszosc królów, bohaterów narodowych i poetow.
Obecna katedra to trzecia budowla w tym miejscu. Pierwsza (katedra Hermana, ok. 1020) i druga (romanska, XII wiek) zostały zniszczone. Trzecia, gotycka katedra powstawala od 1320 do 1364 roku za panowania Kazimierza Wielkiego. Przez następne wieki dobudowywano kaplice, co tłumaczy wielostylowosc budowli.
Katedra ma 18 kaplic, z których każda jest osobnym arcydzielem - od gotyckiej Kaplicy Swietokrzyskiej z freskami ruskimi, przez renesansowa Kaplicee Zygmuntowska, po barokowa Kaplicee Wazow.
Na Wieży Zegarowej wisi dzwon Zygmunt z 1520 roku - najsłynniejszy dzwon w Polsce. Wazy 12,6 tony i rozbrzmiewa tylko przy najważniejszych okazjach panstwowych. Potrzeba 12 osób, żeby go rozhustaac.
Styl architektoniczny
Katedra Wawelska to budowla wielostylowa - gotycki korpus z XIV wieku otoczony kaplicami z XV-XVIII wieku w stylach gotyckim, renesansowym, barokowym i neoklasycystycznym. Ta mieszanka stylowa to nie wada - to zapis 700 lat historii Polski w architekturze.
Korpus główny to trojnawowa bazylika gotycka z cegły i kamienia. Nawa główna ma sklepienie krzyzowo-zebrowe na wysokośći około 20 metrow. Prezbiterium jest zamknięte wielobocznie i ma duże ostroluczne okna z wirazami.
Kaplice dobudowane do naw bocznych tworzą nieregularny obrys katedry widziany z gory. Każda ma inny dach - kopuły, hełmy, daszki - co daje katedrze charakterystyczna "najezona" sylwetke. Najważniejsza z kaplic, Kaplica Zygmuntowska (1519-1533), ma złota kopule i jest uznawana za najpieksniejszy przykład renesansu na północ od Alp.
Wieża Zegarowa (64 m) stoi przy fasadzie zachodniej i kończy się barokowym hełmem z XVIII wieku. Obok niej, nizsza Wieża Srebrnych Dzwonow tworzy asymetryczny układ fasady.
Wymiary do budowy w Minecraft
Wymiary rzeczywiste
Długość: ~70 m (z kaplicami). Szerokość: ~40 m (z kaplicami). Wieża Zegarowa: 64 m. Nawa główna: ~20 m wysokośći. 18 kaplic. Kaplica Zygmuntowska: kopula złota ~12 m srednica.
Skala 1:1
70 x 40 x 64 bloki. Spora budowla, ale nie przytlaczajaca. Największe wyzwanie to 18 różnych kaplic. Projekt na 2-3 tygodnie solo. Idealnie łączy się z budowa całego Wawelu.
Skala 1:2 (zalecana)
35 x 20 x 32 bloki. Kaplice można uproscic do 3x3 bloków kaazda z charakterystycznym dachem. Złota kopula Zygmuntowskiej to must-have w każdej skali.
Cały kompleks Wawelu
Katedra stoi w obrębie Zamku Krolewskiego na Wawelu. Cały wzgórze to ~230 x 120 m. W skali 1:2 to 115x60 bloków z zamkiem, katedra, dziedzinicami i murami.
Paleta bloków Minecraft
Bloki podstawowe
Stone Bricks - ściany korpusu gotyckiego. Bricks - wstawki ceglane, luki. Smooth Stone - kamienne elewacje. Polished Andesite - ciemniejsze partie (cokoly, przypory).
Kaplice i dachy
Gold Block - kopula Kaplicy Zygmuntowskiej (kluczowy element!). Oxidized Copper - dachy kaplic (zielona patyna). Deepslate Tiles - dach korpusu. Quartz - kaplice renesansowe.
Detale
Stone Brick Stairs/Slabs - gzymsy, przypory. Iron Bars - okna gotyckie. Stained Glass - wiraze. Chains + Lanterns - sweczniki wnetrza.
Krypty i wnętrze
Dark Oak - stalle, konfesjonaly. Polished Diorite - posadzka. Red Carpet - droga krolewska. Smooth Sandstone - sarkofagi królewskie w kryptach.
Wskazówki budowania
Kaplice definiują sylwetkę
Katedra Wawelska to nie jeden budynek - to konstelacja 18 kaplic wokół centralnego korpusu. Każda kaplica ma inny dach (kopula, hełm, daszek). Ta "najezona" sylwetka to esencja budowli. Zaplanuj rozmieszczenie kaplic przed rozpoczęciem budowy.
Złota kopula = must-have
Kaplica Zygmuntowska ze złota kopula to najbardziej rozpoznawalny element katedry. Użyj Gold Blockow na kopule (polkula ~6 bloków średnicy w skali 1:2). Nawet w skali 1:4 złota kopula musi być widoczna - to DNA Wawelu.
Dzwon Zygmunt
Wierza Zegarowa z dzwonem Zygmunt to drugie ikoniczne element. Dzwon możesz zasugerowac blokiem żelaza w otworze wiezy. Dodaj Note Blocki pod podloga wieży, żeby gracze mogli "uslyyszecc" dzwon.
Krypty podziemne
Pod katedra sa krypty z sarkofagami krolow. Zbuduj podziemny poziom z kamiennych cegieł, z sarkofagami z piaskowca. Dodaj tabliczki (signs) z imionami królów - to edukacyjny bonus do budowli.
Kontekst wzgórza Wawelskiego
Katedra stoi na wzgórzu obok Zamku Krolewskiego. Zbuduj przynajmniej mury obronne wokół wzgórza i dziedziniec z dojeciem do katedry. Katedra na plaskim terenie traci kontekst - wzgórze jest kluczowe.
Kość smoka wawelskiego
Przy wejściu do katedry wiszą na łańcuchu mammuciae kości - według legendy to kości Smoka Wawelskiego. W Minecraft użyj bloków kości (bone blocks) zawieszonych na łańcuchach przy drzwiach. Fajny detal, który gracze zapamieetaja.
Status UNESCO
Katedra Wawelska jest częścią wpisu Historyczne Centrum Krakowa na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO (rok wpisu: 1978, numer 29). Wzgórze Wawelskie z katedra i zamkiem jest centralnym elementem tego wpisu i jednym z najlepiej zachowanych kompleksow krolewskich w Europie Srodkowej.
Katedra jest tez jednym z najważniejszych pomników historii w Polsce. Jej znaczenie wykracza daleko poza architekturę - to symbol polskiej panstwowosci, miejsce koronacji i pochowkow królów, bohaterów i poetow.
Ciekawostki
- Dzwon Zygmunt (1520) wazy 12 600 kg i ma srednice 242 cm. Potrzeba 12 dzwonnikow, żeby go rozhuustac.
- W kryptach katedry spoczywaja m.in. Kazimierz Wielki, królowa Jadwiga, Jan III Sobieski, Jozef Pilsudski, Lech i Maria Kaczynscy.
- Kości "smoka" przy wejściu to w rzeczywistości kości mamuta, wieloryba i nosorozca wlochatego.
- Katedra ma 18 kaplic - każda w innym stylu, fundowana przez inna dynastie lub rodzine.
- W 1320 roku Wladyslaw Lokietek był pierwszym królem koronowanym w tej katedrze - wcześniej koronacje odbywaly się w Gnieznie.
- Kaplica Zygmuntowska została nazwana przez historyke sztuki "najpiekszniejsszym przykładem renesansu na północ od Alp".
- Pod olltarzem katedry znajduje się grób sw. Stanislawa - patrona Polski, biskupa zabitego przez króla Boleslawa Smialego w 1079 roku.
Komentarze