Bazylika Mariacka w Krakowie
Gotycka ikona Krakowa z dwoma asymetrycznymi wieżami i ołtarzem Wita Stwosza - jedno z najtrudniejszych wyzwań budowlanych wśród polskich kosciolow.
Historia i znaczenie
Bazylika Mariacka (kościół Wniebowziecia Najswietszej Maryi Panny) stoi na krakowskim Rynku Głównym od XIV wieku. Obecna budowla to trzeci kościół w tym miejscu - pierwszy powstał jeszcze w XI wieku, drugi zniszczyli Tatarzy w 1241 roku. Budowę gotyckiej bazyliki, która widzimy dziś, rozpoczeto około 1290 roku, a zakonczono w okolicach 1484 roku z dostawieniem halmu na wyższej wiezy.
Najsłynniejszy element kosciola to ołtarz Wita Stwosza z lat 1477-1489 - największy gotycki ołtarz drewniany w Europie, o wymiarach 13 na 11 metrow. Ołtarz składa się z ponad 200 rzeźbionych postaci, z których największe maja ponad 2,5 metra wysokośći. Cala konstrukcja jest polichromowana i zlocona.
Druga ikona bazyliki to hejnal mariacki - melodia grana co godzinę z wyższej wieży na cztery strony świata. Tradycja sięga średniowiecza, a melodia urywa się w połowie taktu na pamiątkę strażnika, który został trafiony tatarska strzała podczas ostrzegania mieszkancow. Hejnal jest nadawany codziennie w południe przez Program 1 Polskiego Radia.
Bazylika Mariacka jest częścią historycznego centrum Krakowa wpisanego na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w 1978 roku - jako jeden z pierwszych dwunastu obiektów na świecie.
Styl architektoniczny
Bazylika reprezentuje gotyk ceglany - styl charakterystyczny dla Europy Środkowej, gdzie brak naturalnego kamienia zmuszal budowniczych do pracy z cegla. Krakowska bazylika łączy elementy gotyku ceglanego z kamiennymi detalami, co odróżnia ja od czysto ceglanych kościołów Pomorza.
Dominujaca cecha to dwie asymetryczne wieze fasady zachodniej. Wyzsza wieża (zwana Hejnalica) ma 80 metrów i kończy się poznogoyckim hełmem z 1478 roku, zwienczonym złota korona. Nizsza wieża ma 69 metrów i pełni funkcje dzwonnicy - hełm renesansowy dodano w 1592 roku.
Wnętrze to trojnawowa bazylika z nawa główna o sklepieniu gwiazdistym na wysokośći około 28 metrow. Prezbiterium jest dłuższe od nawy - typowy układ dla kościołów gotyckich. Okna sa ostroluukowe, wypełnione wirazami z XIV-XV wieku (częściowo rekonstruowanymi po II wojnie światowej).
Na ścianach zachowały się fragmenty polichromii średniowiecznych i nowszych - miedzy innymi prace Jana Matejki z lat 1889-1891, który zaprojektował dekoracje całego wnetrza.
Wymiary do budowy w Minecraft
Wymiary rzeczywiste
Długość: ~80 m. Szerokość: ~40 m (z nawami bocznymi). Wyzsza wieza: 80 m. Nizsza wieza: 69 m. Nawa główna: ~28 m wysokośći. Prezbiterium: ~30 m długośći.
Skala 1:1 (1 blok = 1 m)
80 x 40 x 80 blokow. Projekt na kilka tygodni dla doświadczonego buildera. Wieża wyzsza sięga limitu budowania starszych wersji. Wymaga WorldEdit lub Axiom do symetrycznych elementow.
Skala 1:2 (zalecana)
40 x 20 x 40 blokow. Dobry kompromis miedzy detalami a czasem budowy. Wieze mieszczą się komfortowo. Ołtarz Stwosza można zasugerowac 6x5 blokami.
Skala 1:3 (początkujący)
~27 x 14 x 27 blokow. Uproszczone detale, ale zachowana sylwetka z asymetrycznymi wiezami. Dobry pierwszy projekt gotycki.
Paleta bloków Minecraft
Bloki podstawowe
Cegły (Bricks) - ściany główne. Kamienne cegły (Stone Bricks) - detale, gzymsy, obramowania okien. Ciemny dąb (Dark Oak) - konstrukcja dachu, stropy. Deepslate Tiles - dach (imitacja ciemnych dachowek).
Detale i dekoracje
Polished Blackstone Bricks - ciemniejsze partie fasady. Zloty blok (Gold Block) - korona na wieży, detale oltarza. Kolorowe szkło (Stained Glass) - wiraze. Blok miedzi (utleniony) - dach hełmu wiezy.
Elementy konstrukcyjne
Ceglane schody i polplyty - luki okien, gzymsy. Ceglane mury (Brick Walls) - balustrady, pinakle. Kamienne schody - przypora (buttress). Łańcuchy (Chains) - sweczniki wnetrza.
Wnętrze
Stripped Dark Oak - filary naw. Polished Diorite - posadzka. Birch Planks - ołtarz Stwosza. Glowstone/Sea Lanterns - podświetlenie (ukryte za dekoracjami).
Wskazówki budowania
Zacznij od wież
Dwie wieze to DNA Bazyliki Mariackiej. Postaw je pierwsze - definiują proporcje całej budowli. Wyzsza wieża musi być wyranie wyzsza (stosunek 80:69). Hełm wyższej wieży buduj z ciemnnego deba i utlenionej miedzi na zielony kolor.
Asymetria jest kluczem
To jedyny kościół w Polsce z dwoma wieżami o różnej wysokośći i różnych helmach. Nie probuj ich ujednolicac - różnica jest cała istota budowli. Wyzsza wieża ma ostry, gotycki helm. Nizsza ma paska, renesansowa kopule.
Sklepienie gwiazdiste
Wnętrze nawy ma sklepienie gwiazdiste - buduj je z ceglanych schodów i polplyt, tworząc zebra, które spotykają się w gwiezdzistym wzorze na kluczu sklepienia. Użyj schematów z Google grafiki jako referencji.
Ołtarz jako osobny projekt
Ołtarz Wita Stwosza to osobne wyzwanie. W skali 1:1 to 13x11 bloków - użyj brzozowych desek, złotych bloków i sztandarów (banners) z custom wzorami. W mniejszych skalach zasygnalizuj go zlotym prostokatem w prezbiterium.
Wiraze ostrolukkowe
Okna buduj z kolorowego szkła - mieszaj czerwone, niebieskie i żółte panele. Ostroluczny kształt uzyskasz ceglanyymi schodami po bokach. Każde okno powinno mieć kamiennne obramowanie dla kontrastu z ceglana ściana.
Rynek jako kontekst
Bazylika stoi na rogu Rynku Glownego. Jeśli chcesz pełny efekt, zbuduj tez fragment placu z Sukiennicami w tle. Sam kościół bez kontekstu traci część swojej mocy.
Status UNESCO
Bazylika Mariacka jest częścią wpisu Historyczne Centrum Krakowa na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO (rok wpisu: 1978, numer 29). Krakow był jednym z pierwszych dwunastu obiektów wpisanych na Listę - obok takich miejsc jak Yellowstone, Galapagos czy piramidy w Gizie. Wpis obejmuje Stare Miasto, Wawel, Kazimierz i Stradom.
W projekcie Build The Earth Poland krakowski Rynek Główny z Bazylika Mariacka jest jednym z aktywnie budowanych obszarow. Stan zaawansowania Krakowa w BTE to około 0,24% powierzchni miasta (0,80 km2), ale Stare Miasto z Bazylika należy do najdokladniej odtworzonych części.
Ciekawostki
- Hejnal mariacki jest grany co godzinę z wyższej wieży na cztery strony świata - nieprzerwanie od ponad 600 lat.
- Ołtarz Wita Stwosza wazy około 200 ton i składa się z drewna lipowego. Podczas II wojny światowej Niemcy wywiezli go do Norymbergi - odzyskano go w 1946 roku.
- Korona na szczycie wyższej wieży jest pozlacana prawdziwym zlotem i ma srednице ponad 2 metry.
- Różnica wysokośći wież (80 vs 69 m) jest wynikiem osobnych fundacji - kazdaa wieze budowala inna rodzina patrycjuszowska.
- W 1978 roku Krakow (z Bazylika Mariacka) był jednym z 12 pierwszych obiektów UNESCO na świecie.
- Jan Matejko zaprojektował polichromie wnętrza w latach 1889-1891 - to te same freski, które widzimy dzis.
- Kościół ma jeden z najdłuższych prezbyteriow w Polsce - dłuższe od samej nawy, co jest typowe dla gotyku.
Komentarze