Bazylika Mariacka w Krakowie
Gotycka ikona Krakowa z dwoma asymetrycznymi wiezami i oltarzem Wita Stwosza - jedno z najtrudniejszych wyzwan budowlanych wsrod polskich kosciolow.
Historia i znaczenie
Bazylika Mariacka (kosciol Wniebowziecia Najswietszej Maryi Panny) stoi na krakowskim Rynku Glownym od XIV wieku. Obecna budowla to trzeci kosciol w tym miejscu - pierwszy powstal jeszcze w XI wieku, drugi zniszczyli Tatarzy w 1241 roku. Budowe gotyckiej bazyliki, która widzimy dzis, rozpoczeto okolo 1290 roku, a zakonczono w okolicach 1484 roku z dostawieniem halmu na wyzszej wiezy.
Najslynniejszy element kosciola to oltarz Wita Stwosza z lat 1477-1489 - największy gotycki oltarz drewniany w Europie, o wymiarach 13 na 11 metrow. Oltarz sklada sie z ponad 200 rzezbionych postaci, z których największe maja ponad 2,5 metra wysokośći. Cala konstrukcja jest polichromowana i zlocona.
Druga ikona bazyliki to hejnal mariacki - melodia grana co godzine z wyzszej wiezy na cztery strony świata. Tradycja siega sredniowiecza, a melodia urywa sie w polowie taktu na pamiatke straznika, który zostal trafiony tatarska strzala podczas ostrzegania mieszkancow. Hejnal jest nadawany codziennie w poludnie przez Program 1 Polskiego Radia.
Bazylika Mariacka jest częścią historycznego centrum Krakowa wpisanego na Liste Swiatowego Dziedzictwa UNESCO w 1978 roku - jako jeden z pierwszych dwunastu obiektow na świecie.
Styl architektoniczny
Bazylika reprezentuje gotyk ceglany - styl charakterystyczny dla Europy Srodkowej, gdzie brak naturalnego kamienia zmuszal budowniczych do pracy z cegla. Krakowska bazylika laczy elementy gotyku ceglanego z kamiennymi detalami, co odroznia ja od czysto ceglanych kosciolow Pomorza.
Dominujaca cecha to dwie asymetryczne wieze fasady zachodniej. Wyzsza wieza (zwana Hejnalica) ma 80 metrow i konczy sie poznogoyckim helmem z 1478 roku, zwienczonym zlota korona. Nizsza wieza ma 69 metrow i pelni funkcje dzwonnicy - helm renesansowy dodano w 1592 roku.
Wnetrze to trojnawowa bazylika z nawa główna o sklepieniu gwiazdistym na wysokośći okolo 28 metrow. Prezbiterium jest dluzsze od nawy - typowy uklad dla kosciolow gotyckich. Okna sa ostroluukowe, wypelnione wirazami z XIV-XV wieku (czesciowo rekonstruowanymi po II wojnie światowej).
Na scianach zachowaly sie fragmenty polichromii sredniowiecznych i nowszych - miedzy innymi prace Jana Matejki z lat 1889-1891, który zaprojektowal dekoracje calego wnetrza.
Wymiary do budowy w Minecraft
Wymiary rzeczywiste
Długość: ~80 m. Szerokość: ~40 m (z nawami bocznymi). Wyzsza wieza: 80 m. Nizsza wieza: 69 m. Nawa główna: ~28 m wysokośći. Prezbiterium: ~30 m długośći.
Skala 1:1 (1 blok = 1 m)
80 x 40 x 80 blokow. Projekt na kilka tygodni dla doswiadczonego buildera. Wieza wyzsza siega limitu budowania starszych wersji. Wymaga WorldEdit lub Axiom do symetrycznych elementow.
Skala 1:2 (zalecana)
40 x 20 x 40 blokow. Dobry kompromis miedzy detalami a czasem budowy. Wieze mieszcza sie komfortowo. Oltarz Stwosza można zasugerowac 6x5 blokami.
Skala 1:3 (początkujący)
~27 x 14 x 27 blokow. Uproszczone detale, ale zachowana sylwetka z asymetrycznymi wiezami. Dobry pierwszy projekt gotycki.
Paleta blokow Minecraft
Bloki podstawowe
Cegly (Bricks) - ściany główne. Kamienne cegly (Stone Bricks) - detale, gzymsy, obramowania okien. Ciemny dab (Dark Oak) - konstrukcja dachu, stropy. Deepslate Tiles - dach (imitacja ciemnych dachowek).
Detale i dekoracje
Polished Blackstone Bricks - ciemniejsze partie fasady. Zloty blok (Gold Block) - korona na wiezy, detale oltarza. Kolorowe szklo (Stained Glass) - wiraze. Blok miedzi (utleniony) - dach helmu wiezy.
Elementy konstrukcyjne
Ceglane schody i polplyty - luki okien, gzymsy. Ceglane mury (Brick Walls) - balustrady, pinakle. Kamienne schody - przypora (buttress). Lancuchy (Chains) - sweczniki wnetrza.
Wnetrze
Stripped Dark Oak - filary naw. Polished Diorite - posadzka. Birch Planks - oltarz Stwosza. Glowstone/Sea Lanterns - podswietlenie (ukryte za dekoracjami).
Wskazowki budowania
Zacznij od wiez
Dwie wieze to DNA Bazyliki Mariackiej. Postaw je pierwsze - definiuja proporcje całej budowli. Wyzsza wieza musi byc wyranie wyzsza (stosunek 80:69). Helm wyzszej wiezy buduj z ciemnnego deba i utlenionej miedzi na zielony kolor.
Asymetria jest kluczem
To jedyny kosciol w Polsce z dwoma wiezami o roznej wysokośći i różnych helmach. Nie probuj ich ujednolicac - różnica jest cała istota budowli. Wyzsza wieza ma ostry, gotycki helm. Nizsza ma paska, renesansowa kopule.
Sklepienie gwiazdiste
Wnetrze nawy ma sklepienie gwiazdiste - buduj je z ceglanych schodow i polplyt, tworzac zebra, które spotykaja sie w gwiezdzistym wzorze na kluczu sklepienia. Uzyj schematow z Google grafiki jako referencji.
Oltarz jako osobny projekt
Oltarz Wita Stwosza to osobne wyzwanie. W skali 1:1 to 13x11 blokow - uzyj brzozowych desek, zlotych blokow i sztandarow (banners) z custom wzorami. W mniejszych skalach zasygnalizuj go zlotym prostokatem w prezbiterium.
Wiraze ostrolukkowe
Okna buduj z kolorowego szkla - mieszaj czerwone, niebieskie i zolte panele. Ostroluczny ksztalt uzyskasz ceglanyymi schodami po bokach. Kazde okno powinno miec kamiennne obramowanie dla kontrastu z ceglana ściana.
Rynek jako kontekst
Bazylika stoi na rogu Rynku Glownego. Jesli chcesz pełny efekt, zbuduj tez fragment placu z Sukiennicami w tle. Sam kosciol bez kontekstu traci część swojej mocy.
Status UNESCO
Bazylika Mariacka jest częścią wpisu Historyczne Centrum Krakowa na Liscie Swiatowego Dziedzictwa UNESCO (rok wpisu: 1978, numer 29). Krakow byl jednym z pierwszych dwunastu obiektow wpisanych na Liste - obok takich miejsc jak Yellowstone, Galapagos czy piramidy w Gizie. Wpis obejmuje Stare Miasto, Wawel, Kazimierz i Stradom.
W projekcie Build The Earth Poland krakowski Rynek Glowny z Bazylika Mariacka jest jednym z aktywnie budowanych obszarow. Stan zaawansowania Krakowa w BTE to okolo 0,24% powierzchni miasta (0,80 km2), ale Stare Miasto z Bazylika należy do najdokladniej odtworzonych części.
Ciekawostki
- Hejnal mariacki jest grany co godzine z wyzszej wiezy na cztery strony świata - nieprzerwanie od ponad 600 lat.
- Oltarz Wita Stwosza wazy okolo 200 ton i sklada sie z drewna lipowego. Podczas II wojny światowej Niemcy wywiezli go do Norymbergi - odzyskano go w 1946 roku.
- Korona na szczycie wyzszej wiezy jest pozlacana prawdziwym zlotem i ma srednице ponad 2 metry.
- Roznica wysokośći wiez (80 vs 69 m) jest wynikiem osobnych fundacji - kazdaa wieze budowala inna rodzina patrycjuszowska.
- W 1978 roku Krakow (z Bazylika Mariacka) byl jednym z 12 pierwszych obiektow UNESCO na świecie.
- Jan Matejko zaprojektowal polichromie wnetrza w latach 1889-1891 - to te same freski, które widzimy dzis.
- Kosciol ma jeden z najdluzszych prezbyteriow w Polsce - dluzsze od samej nawy, co jest typowe dla gotyku.
Komentarze