Minecraft'ta Gözlemci (Observer): tarifi ve çalışma mantığı
Gözlemci (Observer), önündeki bloğun durumundaki değişiklikleri algılayıp kısa bir redstone sinyali gönderen bir redstone bloğudur. Blokların yerleştirilmesine ve kırılmasına, bitkilerin büyümesine, su seviyesinin değişmesine, kapıların açılmasına ve onlarca başka olaya tepki verir. Şeker kamışından bambuya, bal kabağından karpuza kadar çoğu otomatik farmın kalbinde o vardır.
Üretim tarifi
Gözlemciyi Çalışma Masasında craftlarsın:
- 1. sıra: Kırık Taş, Kırık Taş, Kırık Taş
- 2. sıra: Redstone Tozu, Redstone Tozu, Nether Kuvarsı
- 3. sıra: Kırık Taş, Kırık Taş, Kırık Taş
Malzemeler: 6 Kırık Taş, 2 Redstone Tozu ve 1 Nether Kuvarsı. Nether'a gitmeni gerektiren tek malzeme Nether Kuvarsı; birkaç Nether Kuvarsı Cevheri kazarak uzun süre yetecek kadar stok yapabilirsin.
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Alet | Kazma (herhangi biri) |
| Yığın boyutu | 64 |
| Sinyal gücü | 15 (en yüksek) |
| Sinyal süresi | 1 redstone tick (0,1 sn) |
Gözlemci nasıl çalışır
Gözlemci, "yüz" denen tarafının (gözlere benzeyen dokunun bulunduğu taraf) hemen önündeki bloğu izler. Bu blok durum değiştirdiğinde (örneğin yerleştirildiğinde, kaldırıldığında, büyüdüğünde, büyüme aşaması ilerlediğinde ya da özellikleri farklılaştığında) Gözlemci arka yüzünden 15 gücünde bir redstone sinyali gönderir.
Gözlemci neleri algılar
- Herhangi bir bloğun yerleştirilmesi ya da kırılması
- Bitkilerin büyümesi (şeker kamışı, bambu, kaktüs, buğday, bal kabağı/karpuz)
- Su ve lav seviyesindeki değişiklikler
- Kapıların ve tuzak kapılarının açılıp kapanması
- Redstone durumundaki değişiklikler (şalter, düğme, piston)
- Bir bloğun durumundaki değişiklikler (örneğin yağmurla dolan bir kazan)
Sinyal tam 1 redstone tick sürer. Bu çok kısa bir sinyaldir: bir pistonu ya da bırakıcıyı çalıştırmaya yeter, ama bazı devreler için fazla kısadır. Daha uzun bir sinyale ihtiyacın varsa bir flip-flop devresi kullan.
Yerleştirme yönü
Gözlemciyi 6 yönden herhangi birine bakacak şekilde yerleştirebilirsin. Yüz ("gözlerin" bulunduğu taraf) algılayan taraftır. Arka yüz (kırmızı nokta) redstone sinyalini veren taraftır. Yön, bloğu yerleştirirken oyuncunun bulunduğu konuma bağlıdır.
Otomatik farmlarda Gözlemci
Şeker kamışı farmı
Bir Gözlemcinin yüzünü şeker kamışına çevir. Kamış 2 bloktan 3 bloğa uzadığında Gözlemci yeni bloğu algılar ve kamışı kesen bir pistonu çalıştırır. Alttaki bir huni ürünü toplar. Farm tamamen otomatiktir ve redstone saatine ihtiyaç duymaz: Gözlemci tam gerektiği anda tepki verir.
Bambu farmı
Prensip aynı. Bambu şeker kamışından daha hızlı büyür, bu yüzden Gözlemcili bir bambu farmı bol miktarda bambu verir; bunu yakıt olarak ve İskele yapmak için kullanabilirsin.
Bal kabağı ve karpuz farmı
Gözlemci, sapın yanındaki blokta bir meyvenin belirmesini algılar. Sinyal, bal kabağını ya da karpuzu bir huninin üstüne iten bir pistonu çalıştırır. Tek bir sap durmadan meyve vermeye devam eder ve Gözlemci her yeni meyveyi ayrı ayrı algılar.
Uçan makineler
Gözlemci + Yapışkan Piston + Balçık Bloğu = kendi kendine ilerleyen bir makine. Gözlemci pistonun yol açtığı hareketi algılayıp sinyal gönderir, piston da yapıyı yeniden hareket ettirir. Döngü tekrarlanır ve makine tek bir yöne doğru "uçar". Minecraft'taki köprü yapıcıların ve tünel kazıcıların temeli budur.
Gözlemci vs BUD anahtarı
Gözlemci eklenmeden önce (1.11) oyuncular BUD anahtarını (Block Update Detector) kullanırdı: Java Edition'daki yarı bağlantıya (quasi-connectivity, QC) dayanan pistonlu bir düzenek. BUD da blok güncellemelerini Gözlemciye benzer şekilde algılar, ama aralarında önemli farklar vardır:
| Özellik | Gözlemci | BUD anahtarı |
|---|---|---|
| Boyut | 1 blok | 3-8 blok |
| Yön | 6 yönden herhangi biri | Genellikle yatay |
| Sürüm | Java + Bedrock | Yalnızca Java (QC gerekir) |
| Güvenilirlik | Yüksek | Oyun sürümüne bağlı |
| Algılama türü | Blok durumu değişikliği | Blok güncellemesi (daha geniş) |
| Gereken malzemeler | Ucuz | Piston + redstone |
Gözlemci daha basit ve daha küçüktür, iki sürümde de çalışır. BUD anahtarı, daha geniş bir güncelleme yelpazesini algılamanın önemli olduğu niş yapılarda hâlâ işe yarar, ama çoğu kullanım için Gözlemci daha iyi bir seçimdir.
Diğer algılayıcılarla karşılaştırma
- Basınç Plakası: varlıkları (oyuncuları, mobları, eşyaları) algılar. Gözlemci varlıkları değil, blok değişikliklerini algılar.
- Tuzak İpi: ipin içinden geçen varlıkları algılar. Kullanım alanı Gözlemcininkinden farklıdır.
- Gün Işığı Algılayıcısı: güneş ışığının seviyesini algılar. Gözlemci ışığa tepki vermez.
- Redstone Karşılaştırıcı: bir kabın durumunu (içindeki eşya sayısını) okur. Gözlemci bir bloktaki değişikliği algılar, ama içeriğini "görmez".
Gözlemci, blok durumundaki genel değişikliklere tepki veren tek bloktur. Bu da onu farm otomasyonunda vazgeçilmez kılar.
