Minecraft'ta raylar: eksiksiz rehber

Ray nedir

Raylar, vagonların üzerinde gittiği bloklardır. Onlarla iki nokta arasındaki basit bir hattan, otomatik eşya ayıklaması ve aktarma istasyonları olan koca bir demiryolu ağına kadar her türlü ulaşım sistemini kurabilirsin.

Raylar Minecraft'a çok erken, daha Infdev döneminde (Haziran 2010) geldi. O zamandan beri birkaç kez güncellendiler, ama temel mekanik aynı kaldı: rayları blokların üstüne döşe, üzerine bir vagon koy ve yola çık.

4 çeşit ray var ve her biri farklı bir iş görür:

• Ray - temel hat parçası; vagon üzerinde kazandığı hızla ilerler.
• Elektrikli Ray - redstone ile beslendiğinde vagonu hızlandırır, beslenmediğinde frenler.
• Algılayıcı Ray - üzerinden geçen vagonu algılar ve redstone sinyali verir.
• Etkinleştirici Ray - vagonların özel işlevlerini tetikler (örneğin yolcuyu dışarı atar ya da TNT'yi ateşler).

Normal raylar terk edilmiş Maden Ocaklarında, Sandıklı Vagonların yanında bol miktarda kendiliğinden oluşur. Oyunun başında ray edinmenin en kolay yolu budur: bir Maden Ocağında dolaş ve rayları yerden topla.

Normal ray (Rail): tarif

Temel rayları 6 Demir Külçesi ve 1 Çubuktan craftlarsın. Tek bir craft sana 16 ray verir; harcanan malzemeye göre gayet iyi bir verim.

Normal ray, otomatik olarak viraj oluşturan tek türdür. Rayları birbirine dik açıyla koyduğunda köşedeki ray virajlı hâle gelir. Vagon kazandığı hızla ilerler; düz zeminde yavaş yavaş hız kaybeder ve sonunda durur. Bu yüzden hareket hâlinde kalması için elektrikli raylar gerekir.

100 blokluk hattın maliyeti: 7 craft = 42 Demir Külçesi + 7 Çubuk = 112 ray (12'si artar).

Elektrikli Ray (Powered Rail): tarif ve çalışma şekli

Elektrikli raylar, normal hattan sonra bir demiryolunun en önemli parçasıdır. Redstone sinyaliyle beslendiklerinde üzerlerinden geçen vagonu hızlandırırlar. Güç yokken vagonu frenlerler, yani fren işi görürler.

Malzemeler: 6 Altın Külçesi, 1 Çubuk ve 1 Redstone Tozu. Bundan 6 elektrikli ray çıkar; bu, normal raydaki 16 adetten çok daha az. Üstelik altın demirden pahalıdır. Bu yüzden elektrikli raylar idareli kullanılır.

Elektrikli raylara nasıl güç verilir

• Redstone Meşalesi - en basit seçenek. Elektrikli rayın yanına ya da rayın durduğu bloğun altına koy.
• Şalter - aç/kapa anahtarı gibi çalışır, istasyonlarda işe yarar (vagonun kalkışını açıp kapatır).
• Düğme - kısa süreli güç verir, kalkış istasyonları için ideal.
• Algılayıcı Ray - bir vagon geçtiğinde otomatik olarak güç verir.
• Redstone Bloğu - sürekli güç verir, rayın altına koy.

Algılayıcı Ray (Detector Rail): tarif ve çalışma şekli

Algılayıcı raylar vagonlar için bir hareket sensörü gibi çalışır. Bir vagon algılayıcı rayın üzerinden geçtiğinde ray, gücü 15 olan bir redstone sinyali verir. Onu her türlü mekanizmaya bağlayabilirsin: kapı, lamba, tuzak, ayıklama sistemi.

Malzemeler: 6 Demir Külçesi, 1 Taş Basınç Plakası ve 1 Redstone Tozu. Bundan 6 ray çıkar.

Algılayıcı ray ne işe yarar

• Otomatik kapılar - kapının önündeki ray, vagon geçerken kapıyı açar.
• Elektrikli raylara güç vermek - elektrikli rayın yanına bir algılayıcı ray koy; vagon yakındayken elektrikli ray kendiliğinden güç alır.
• Ayıklama sistemleri - Sandıklı Vagonları algılar ve karşılaştırıcılar yardımıyla doğru hatta yönlendirir.
• Eşya sayma - algılayıcı ray ve karşılaştırıcı birlikte Sandıklı Vagonun ne kadar dolu olduğunu ölçer; böylece eşya sayısına göre ayıklama yapabilirsin.

Redstone Karşılaştırıcıyla birlikte kullanılan algılayıcı ray, gücü Sandıklı Vagonun doluluğuyla orantılı bir sinyal verir. Boş vagon = 0 güç, dolu vagon = 15 güç. Demiryolu ayıklama sistemlerinin temeli budur.

Etkinleştirici Ray (Activator Rail): tarif ve çalışma şekli

Etkinleştirici raylar en az kullanılan ray türüdür, ama başka hiçbir rayda olmayan benzersiz işlevleri vardır.

Malzemeler: 6 Demir Külçesi, 2 Çubuk ve 1 Redstone Meşalesi. Bundan 6 etkinleştirici ray çıkar.

Etkinleştirici ray ne yapar

Etkinleştirici ray redstone ile beslenirken üzerinden bir vagon geçtiğinde:

• İçinde oyuncu ya da mob olan vagon - yolcuyu vagondan dışarı atar.
• TNT'li Vagon - TNT'yi ateşler (vagon 4 saniye sonra patlar, yüksekten düşerse hemen patlar).
• Hunili Vagon - huniyi devre dışı bırakır (vagon güç almayan bir etkinleştirici raydan geçene kadar huni eşya almayı ve bırakmayı keser).
• Komut Bloklu Vagon - vagonun içindeki Komut Bloğunu çalıştırır.

Vagonlar: tüm türler

Vagon, raylar üzerinde giden bir varlıktır. Basit bir vagonu Çalışma Masasında U şeklinde dizilmiş 5 Demir Külçesinden craftlarsın. Birkaç çeşidi var:

Günlük oyunda en kullanışlıları sade vagon (kişisel ulaşım), Sandıklı Vagon (yük hatları) ve Hunili Vagondur (farmlardan düşen eşyaları otomatik toplama). TNT'li Vagon ise güçlü bir silahtır: onu hat boyunca düşmana doğru gönder, bir etkinleştirici ray da patlayıcıyı ateşlesin.

Hız ve ray mekaniği

Hızın nasıl çalıştığını anlamak, verimli bir demiryolu kurmanın anahtarıdır.

Temel değerler

• En yüksek hız: saniyede 8 blok (her eksende).
• Elektrikli ray (aktif): vagonu hızlandırır.
• Elektrikli ray (pasif): vagonu frenler.
• Yokuş yukarı: vagon hız kaybeder; her 2-3 blokta bir elektrikli ray gerekir.
• Yokuş aşağı: vagon yerçekimiyle hızlanır ve güce ihtiyaç duymaz.

Elektrikli raylar için en iyi aralık

Eşyayla dolu bir Sandıklı Vagon boş olandan daha çabuk hız kaybeder. Uzun yük hatlarında vagon yolun ortasında kalmasın diye elektrikli raylar arasındaki mesafeyi 20-22 bloğa indirmek işe yarar.

Yokuşlar ve virajlar

Yokuşlar

Alt seviyedeki bir rayı üst seviyedeki bir raya bağladığında raylar otomatik olarak 45 derecelik bir yokuş oluşturur. Vagon yokuşu çıkar ya da yokuştan aşağı kayar. 4 ray türünün hepsi yokuşa döşenebilir.

• Vagon yukarı çıkan yokuşun her bloğunda hız kaybeder. Elektrikli ray olmadan yolun yarısında durur.
• Yokuş aşağı inmek vagonu hızlandırır. Duran bir vagon bile yokuştan kendiliğinden aşağı kaymaya başlar.
• Yokuşun sonunda vagon, tepede (ya da dipte) sahip olduğu hızla düz zeminde yoluna devam eder.

Virajlar

Yalnızca normal raylar viraj oluşturur. Elektrikli, algılayıcı ve etkinleştirici raylar yalnızca düz gider, dönemez. İki normal ray 90 derecelik açıyla buluştuğunda viraj kendiliğinden oluşur.

  ═══╗
     ║     Raylar, hatların buluştuğu yerde
     ║     kendiliğinden viraj oluşturur
     ║
     ╚═══

Kavşaklar (T kavşağı): Üç hat tek bir noktada buluştuğunda bir kavşak oluşur. Viraj varsayılan olarak vagonu bir yöne gönderir, ama yönü bir redstone sinyaliyle değiştirebilirsin. Güç verilen virajlı ray 90 derece döner; demiryolu makaslarının temeli budur.

Redstone ile kullanım

Raylar ve redstone birçok düzenekte birlikte çalışır. En önemli mekanikler şunlar:

Elektrikli ray + redstone

Elektrikli rayların çalışması için güç almaları gerekir. Redstone sinyali elektrikli raylar boyunca 9 blok ilerler (1 elektrikli ray + 8 komşu elektrikli ray). Yani tek bir redstone kaynağı arka arkaya dizilmiş 9 elektrikli raya güç verebilir.

Sinyal kaynağı olarak algılayıcı ray

Algılayıcı ray, üzerinden bir vagon geçerken yaklaşık 1 saniye boyunca redstone sinyali verir. Onu şunlara bağla:

• Yandaki elektrikli ray - vagon yakındayken onu otomatik olarak iter (sürekli güç için harcanacak redstone'dan tasarruf sağlar).
• Kavşak - vagonun hangi taraftan geldiğine göre virajın yönünü değiştirir.
• Tuzaklar - Fırlatıcıyı, Nota Bloğunu, kapıyı, pistonlu köprüyü, kısacası redstone ile çalışan her şeyi tetikler.

Karşılaştırıcı + algılayıcı ray

Algılayıcı raya bir Redstone Karşılaştırıcı bağlarsan Sandıklı Vagonun ne kadar dolu olduğunu okuyabilirsin. 0-15 arasındaki sinyal gücü doluluk oranına karşılık gelir. Böylece ayıklama sistemleri kurabilirsin: belli sayıda eşya taşıyan vagon doğru hatta gönderilir.

  [Elektrikli Ray] ←güç alıyor
  [Algılayıcı Ray] ──── [Karşılaştırıcı] → [Redstone] → [Kavşak]
  [Elektrikli Ray] ←güç alıyor
         |                                                 |
     hat A ←─────────────────────── boş vagon ──→ hat B
                                                    dolu vagon

Demiryolu kurmak: adım adım rehber

İki nokta arasında (örneğin üssün ile bir maden arasında) çalışan bir demiryolu hattını şöyle kurarsın:

Gereken malzemeler (100 blokluk güzergâh için)

• ~100 normal ray (7 craft = 42 Demir Külçesi)
• ~4 elektrikli ray (1 craft = 6 Altın Külçesi + 1 redstone)
• Kalkış istasyonları için 2 elektrikli ray
• 4 Redstone Meşalesi (elektrikli raylara güç vermek için)
• 2 düğme (kalkış istasyonlarında)
• 2 vagon
• Hattın döşeneceği bloklar (Kırık Taş, taş, toprak; katı olan her şey)

Yapım talimatları

1. Güzergâhı planla - mümkün olduğunca düz olsun. Her tepe ek elektrikli ray gerektirir ve bu da maliyeti artırır. Güzergâh tepelerden geçiyorsa bir tünel açmayı düşün.
2. Hattı döşe - A istasyonundan B istasyonuna. Raylar komşularına otomatik olarak bağlanır. Virajlarda normal ray kullan.
3. Her 25 blokta bir elektrikli ray ekle - her 25. normal rayın yerine bir elektrikli ray koy. Her birinin yanına bir Redstone Meşalesi (ya da rayın altına bir Redstone Bloğu) yerleştir.
4. İstasyonları kur - güzergâhın iki ucuna da yanında düğme olan bir elektrikli ray koy (güç almadığı sürece fren görevi görür). Oyuncu vagona biner, düğmeye basar, elektrikli ray çalışır ve vagon hareket etmeye başlar.
5. Vagonu yerleştir - raya sağ tıkla. Sağ tıklayarak bin ve yola çıkmak için düğmeye bas.

  [Blok]
  [Elektrikli Ray] ← güç yok (fren)
  [Elektrikli Ray] ← yanında düğme (kalkış)
  [Normal ray]
  [Normal ray]
      ...         ← 25 normal ray
  [Elektrikli Ray] ← yanında Redstone Meşalesi
  [Normal ray]
      ...         ← sonraki 25 ray
  [Elektrikli Ray] ← yanında düğme
  [Elektrikli Ray] ← güç yok (fren)
  [Blok]

Genişletme: yük hatları

Eşya taşımak için Sandıklı ya da Hunili Vagon kullan. Yükleme istasyonunda eşyaları vagona doldurmak için rayın üstüne bir Huni koy. Boşaltma istasyonunda eşyaları çekip almak için rayın altına bir Huni yerleştir. Hızlanmayı ve frenlemeyi redstone'a bağlı algılayıcı raylar kontrol eder.

İpuçları ve püf noktaları

Sıkça sorulan sorular (SSS)

İlgili sayfalar

• Minecraft eşyaları ve blokları - eksiksiz veritabanı
• Üretim tarifleri - görsel diziliş şemaları
• Redstone rehberleri - mekanizmalar ve düzenekler
• Huni - hunilerle otomasyon
• Nether rehberi - Nether'da demiryolu kurmak
• Minecraft farmları - otomatik kaynak üretimi
• Köylü ticareti - meslekler ve teklifler